1. Czym dokładnie jest usługa zatrudnienia wspomaganego (UZW)? 
To kompleksowe, zindywidualizowane wsparcie osoby z niepełnosprawnością w uzyskaniu i utrzymaniu pracy na otwartym rynku. Proces ten opiera się na 5-etapowym standardzie: od profilowania i planowania, poprzez poszukiwanie pracy i zaangażowanie pracodawcy, aż po intensywne szkolenie w miejscu pracy oraz długofalowe monitorowanie zatrudnienia.
2. Kto może utworzyć Agencję Zatrudnienia Wspomaganego (AZW)?
Podmiot posiadający doświadczenie w obszarze aktywizacji zawodowej osób z niepełnosprawnościami w tym:
- Jednostka samorządu terytorialnego lub
- Organizacja pozarządowa, której statutowym zadaniem jest rehabilitacja zawodowa osób z niepełnosprawnościami i która – w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie usług pośrednictwa pracy lub pracy tymczasowej – jest wpisana do rejestru podmiotów prowadzących agencję zatrudnienia lub
- Przedsiębiorca, który jest wpisany do rejestru podmiotów prowadzących agencję zatrudnienia.
Dopuszcza się tworzenie partnerstw składających się z podmiotów wymienionych wyżej.
3. Na jakie wsparcie finansowe może liczyć podmiot prowadzący AZW?
Dofinansowanie w ramach projektu FERS pokrywa m.in. koszty przygotowania agencji do świadczenia usług, koszty wynagrodzeń personelu merytorycznego agencji (trenerów pracy i specjalistów), koszty pomieszczeń i materiałów wykorzystywanych na potrzeby realizacji usług, środki na szkolenia i przygotowanie do pracy klientów agencji oraz ich wsparcia po uzyskaniu zatrudnienia.
4. Jakie są kluczowe kompetencje wymagane od kadry AZW?
Najważniejszą postacią jest trener pracy (kompetencje interpersonalne, znajomość rynku, wiedza o niepełnosprawnościach). Agencja musi również zapewniać wsparcie interdyscyplinarnego zespołu, w skład którego wchodzą m.in.: doradca zawodowy, psycholog, prawnik.
5. Czym różni się rola trenera pracy od tradycyjnego pośrednika pracy?
Pośrednik pracy kończy swoją rolę w momencie podpisania umowy przez pracownika. Trener pracy jest z pracownikiem w firmie także po podpisaniu umowy. Prowadzi instruktaż na stanowisku pracy, integruje go z zespołem i wspiera pracodawcę w rozwiązywaniu trudności tak długo, jak jest to konieczne dla stabilizacji zatrudnienia.
6. Na czym polega zasada „zero odrzucenia” w Modelu Zatrudnienia Wspomaganego (MZW)?
Zasada ta oznacza, że każda osoba z niepełnosprawnością, która wyraża chęć i motywację do pracy na otwartym rynku, ma prawo do otrzymania wsparcia. Model nie stosuje wstępnej selekcji pod kątem „stopnia gotowości do pracy” – zadaniem agencji jest znalezienie środowiska pracy dopasowanego do kandydata.
7. Jakie podmioty stanowią grupę preferowaną w projekcie?
Preferowaną grupę uczestników programu stanowią:
1) osoby z niepełnosprawnością intelektualną, które posiadają orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu lekkim, umiarkowanym lub znacznym;
2) osoby z całościowymi zaburzeniami rozwojowymi, które posiadają orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu lekkim, umiarkowanym lub znacznym;
3) osoby z niepełnosprawnością o charakterze psychicznym, które posiadają orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu lekkim, umiarkowanym lub znacznym;
4) osoby z niepełnosprawnością sprzężoną, które posiadają orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu lekkim, umiarkowanym lub znacznym;
5) osoby z niepełnosprawnością słuchu, które posiadają orzeczenie o stopniu niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym lub znacznym;
6) osoby z niepełnosprawnością wzroku, które posiadają orzeczenie o stopniu niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym lub znacznym.
8. Jakie są obowiązki AZW w zakresie dokumentowania wsparcia?
Agencja musi prowadzić precyzyjną dokumentację zgodną ze Standardem wsparcia osoby z niepełnosprawnościami oraz Standardem organizacyjnym AZW, m.in. dokumentację związaną z naborem osób do usługi zatrudnienia wspomaganego, Indywidualne Plany Działania (IPD), zaświadczenia o ukończeniu poszczególnych form wsparcia, karty wsparcia udzielanego przez specjalistów, w szczególności trenerów pracy, karty analizy stanowiska pracy, plany wsparcia w miejscu pracy, zaświadczenia o zatrudnieniu osób z niepełnosprawnościami, raporty ze szkolenia stanowiskowego, raporty z procesu monitorowania zatrudnienia u pracodawcy.
9. Czy AZW musi współpracować z lokalnymi pracodawcami?
Tak, współpraca z pracodawcami to jeden z kluczowych etapów usługi zatrudnienia wspomaganego (UZW). Agencja dąży do tego, aby zapewnić trwałe zatrudnienie osobom z niepełnosprawnościami, adekwatne do potrzeb i oczekiwań pracodawców. Bardzo ważną rolę w budowaniu trwałych relacji zawodowych na linii pracodawca – pracownik odgrywają trenerzy pracy.
10. Czy model zatrudnienia wspomaganego przewiduje wsparcie dla osób już zatrudnionych?
Tak. Usługa oprócz osób biernych zawodowy czy bezrobotnych skierowana jest do osób pracujących, wymagających wsparcia w utrzymaniu pracy osób zagrożonych jej utratą (np. z powodu pogorszenia stanu zdrowia) i/lub wsparcia w rozwoju kariery i awansach zawodowych osób już pracujących, które chcą zmienić prace.
11. Jak długo trwa wsparcie trenera pracy dla jednego klienta?
Czas wsparcia jest elastyczny i zależy od indywidualnych potrzeb. Intensywna pomoc, zarówno przed zatrudnieniem jak i w miejscu pracy trwa do momentu pełnego usamodzielnienia się pracownika, po czym następuje faza monitorowania, która może być prowadzona długofalowo.
12. Co obejmuje szkolenie stanowiskowe prowadzone przez AZW?
To bezpośrednia nauka zadań u pracodawcy, instruktaż BHP dopasowany do potrzeb OzN, nauka poruszania się w strukturze firmy oraz wsparcie w budowaniu relacji społecznych ze współpracownikami i szefem.
13. Czy AZW zapewnia wsparcie prawne i psychologicznie?
Tak. Standard wsparcia osoby z niepełnosprawnością gwarantuje każdemu uczestnikowi dostęp do doradztwa prawnego (np. w zakresie orzecznictwa i świadczeń) oraz wsparcia psychologicznego wspomagającego rozwój zawodowy i odporność na stres.
14. Jak MZW promuje inkluzywność wewnątrz instytucji?
Instytucje prowadzące AZW wdrażają standardy dostępności (architektonicznej, cyfrowej, komunikacyjnej), co wpływa na zmianę kultury organizacyjnej i postaw personelu, czyniąc instytucję otwartą na każdego obywatela i pracownika.
15. Czy w ramach projektu możliwe jest odbywanie płatnych staży?
Tak, projekt przewiduje realizację płatnych staży zawodowych, które stanowią bezpieczny etap przygotowawczy do podjęcia właściwego zatrudnienia u pracodawcy. Koszty stażu u pracodawcy ponosi AZW.
16. Jakie są korzyści dla NGO z wdrożenia Standardu MZW?
Główne korzyści to przede wszystkim profesjonalizacja usług dzięki certyfikowanej metodologii, stabilne finansowanie personelu oraz budowa eksperckiego wizerunku w zakresie nowoczesnej aktywizacji zawodowej OzN.
17. W jaki sposób mierzona jest efektywność działań AZW?
Efektywność mierzona jest głównie liczbą osób, które podjęły pracę na otwartym rynku, trwałością tego zatrudnienia (utrzymanie pracy przez możliwie długi okres) oraz poziomem samodzielności uzyskanej przez uczestników.